Tekst: Leo JR Boon

Foto’s: Leo JR Boon en Yvonne Kersten

Van 5 tot en met 7 september 2025 waren Yvonne Kersten en Wim Swinkels onze gasten voor een Rode Wouw & Notenkraker tour. Yvonne en Wim waren terugkerende gasten die afgelopen april in Erkensruhr zijn geweest voor een paar dagen hut-fotografie. Dit keer verbleven ze in ons vakantiehuis in Hellenthal.

Dit is echter de eerste keer dat ik een Rode Wouw & Notenkraker tour organiseerde, dus het was nog een beetje uitzoeken over hoe en wat. Dat dit een van de beste periodes is om Rode Wouwen goed te zien en te fotograferen, staat buiten kijf. De jonge dieren hebben de nesten verlaten en zijn tezamen met adulte vogels te vinden in de agrarische gebieden in de wijde omtrek. Gedurende de zomermaanden zie je ze ook wel, maar in kleinere aantallen en vaak slechts overvliegend. September is dus de uitgelezen periode. En als je dan ook nog een slaapplaats vindt, is dat natuurlijk helemaal geweldig.

In de week voorafgaand ben ik op vooronderzoek gegaan om de meest geschikte gebieden te vinden. Vorig jaar waren er drie Roodpootvalken aanwezig, die lieten dit jaar helaas verstek gaan. Wat er wel was gemeld, waren Morinelplevieren en Duinpiepers. De Morinellen heb ik ondanks diverse keren goed zoeken niet kunnen vinden, maar wel drie van de gemelde Duinpiepers in de ochtend van de 5e.

Yvonne en Wim konden pas vrijdag laat in de middag arriveren en op de zondag waren de piepers helaas vertrokken. Op zaterdag hadden we eerst andere plannen; Notenkrakers en Rode Wouwen.

Nadat we elkaar ontmoet hadden op de afgesproken plek, zochten we eerst even naar een jonge Grauwe Klauwier die ik kort daarvoor gezien had. Die was inmiddels onvindbaar, maar Geelgorzen waren in de haag en naastgelegen akkers ruimschoots aanwezig. Al rijdend over binnendoorweggetjes leverde dat ons een verrassende Klapekster op. Zeker niet een soort die ik vaak tegenkom en altijd vermeldenswaardig! Alhoewel redelijk schuw, konden we toch een aantal bewijsfoto’s maken.

Vervolgens rijden we door, op zoek naar Rode Wouwen. We hadden er inmiddels één gezien, maar die was niet echt te fotograferen.

De uitgestrekte en heuvelachtige agrarische gebieden in de Eifel worden hier doorsneden door beboste beekdalen, totaal anders dan de monotone landbouwcultuur in Nederland. Hier wordt niks ‘opgeschoond’ zoals in Nederland. Ruige terreinen en bermen met distels en andere kruiden- en plantensoorten zorgen er hier nog voor dat er voldoende voedsel is voor zaad- en insectenetende vogelsoorten zoals Geelgors, Paapje en Veldleeuwerik.

Google Maps voorbeelden van de bezochte gebieden.

Het is inmiddels al begin van de avond en we ‘pesten’ per ongeluk twee Reeën en een aantal Rode Wouwen uit het bos op, omdat we onderaan in de vallei rijden. We rijden snel door, om verderop te gaan posten om te kijken wat ze gaan doen. Uiteindelijk vliegen ze naar een ander gedeelte van het bos om te gaan slapen. We komen tot 10 exemplaren op de slaapplaats. Helaas te ver weg voor goede foto’s.

We eindigen hier de vogeldag. Yvonne en Wim vertrekken naar Hellenthal en ik ga terug naar Erkensruhr. We hebben besloten om zaterdagochtend eerst naar de Belgische Ardennen te gaan voor de Notenkrakers.

Zaterdag, zes september. We spreken om 7.15 uur af op een parkeerplek. Voordat ik daar arriveer, rijd ik langs een aantal akkers en ik zie dat een aantal Rode Wouwen al actief is. Een appje verstuurd naar Yvonne met de vraag of ze al in de buurt zijn. Dat zijn ze nog niet, anders hadden ze nog even hier naartoe kunnen rijden. Overigens is het nog vrij donker voor goede foto’s. Ik kan echter wat foto’s maken tegen de zon in, wat een fraai effect geeft, ondanks dat de wouwen net wat te ver weg zijn.

We arriveren in het Belgische plaatsje Logbiermé net na negen uur. We wilden een half uur eerder arriveren, maar door een één of andere rally waren diverse wegen afgesloten.

We zien vrijwel direct een Notenkraker in een hazelaar. Yvonne staat net wat gunstiger en kan hem nog vrij zittend op de foto krijgen. Dit was de enige Notenkraker die we goed in zit in beeld kregen. Gedurende de ochtend hadden we nog minstens 15 waarnemingen van overvliegende Notenkrakers.

Vanuit de uitgestrekte bossen komen de Notenkrakers hier om hazelnoten te verzamelen voor hun wintervoorraad. De Ardense populatie is hoogstwaarschijnlijk voortgekomen uit de Notenkrakerinvasie uit 1968, waarbij tienduizenden vogels zijn waargenomen in West-Europa.

Verder zien we hier nog doortrekkende vogelsoorten als Bruine Kiekendief, Grauwe Klauwier, Tapuit, Grauwe Vliegenvanger, Zwarte en Gekraagde Roodstaart.

Terug in de Eifel zetten we onze zoektocht naar wouwen voort. Ondertussen zien we zeker 10 Paapjes en een aantal Roodborsttapuiten. De Paapjes laten zien hoe ze uitmuntend insecten kunnen vangen in de vlucht. Een uitdaging om te fotograferen.

Adulte Rode Wouw, te herkennen aan het rommelige verenkleed en de ruiende staart en handpennen.

Op de plek van gisteren zien we weer een tiental Rode Wouwen. Een tractor is bezig op het land en dat trekt vervolgens wouwen en buizerds aan. Ze zijn dan voornamelijk op jacht naar regenwormen. Een mooi gezicht als je vooral de Buizerds zo over het land ziet rennen.

Toch valt het niet mee om de Rode Wouwen dichtbij te krijgen. Ze vliegen redelijk snel weg als ze op het land zitten, ook al gebruiken we onze auto’s als schuilhut. Langsvliegen doen ze veel, maar door het warme weer is er boven de akkers toch redelijk veel warmte-trilling, wat resulteert in niet haarscherpe beelden.

We blijven hier tot het begin van de avond, als de wouwen gaan slapen. Ditmaal in bomen wat dichterbij.

Een jonge Rode Wouw, herkenbaar aan de lichte strepen op de onderdelen, de lichte randjes aan de dekveren op de bovendelen en het verse verenkleed. De gerafelde staartpennen worden veroorzaakt doordat ze veel tijd op de grond doorbrengen.

Yvonne en Wim gaan na het avondeten nog even een uurtje de hut in. Verder dan een aantal Grote Bosmuizen komt het helaas niet.

En dan is het alweer zondag, de laatste dag. Rond zeven uur spreken we weer af bij de Rode Wouwen plek, een aantal vogels is alweer present op de omgeploegde akker. Een aantal uitslapers zit nog in de bomen te genieten van het ochtendzonnetje.

Daarna rijden we nog wat rond op zoek naar wat andere vogels. Veel verder dan een overvliegende Sperwer, tien Witte Kwikstaarten en een aantal Buizerds en Torenvalken komen we niet.

We besluiten richting Heimbach te gaan, waar we de rest van de ochtend op zoek gaan naar de Duinpiepers. Die waren helaas alweer door, zoals ik eerder al meldde. Op een van de ruige akkers stoten we eigenlijk alleen maar Veldleeuweriken op. Een akker verderop strijkt een groep van circa 35 Kieviten neer. Voor Nederlandse begrippen niet echt interessant, maar hier noemenswaardig.

Met nog twee Bruine Kiekendieven, twee Rode Wouwen, een aantal Torenvalken en een jagende Boomvalk sluiten we hier de ochtend af. Yvonne en Wim besluiten om het hierbij te laten en gaan alvast naar Hellenthal. Ik doe nog een uiterste poging om een Morinelplevier te vinden, maar wederom slaag ik daar niet in.

Een uur later kom ik aan in Hellenthal en staan Yvonne en Wim met een volgeladen auto klaar om te vertrekken.

Op mijn terugweg naar Erkensruhr rijd ik nog even langs de wouwen plek en dat levert mij nog een handtamme Torenvalk, 11 Rode Wouwen en een overvliegende juveniele Havik op.

Het is moeilijk om een schatting te maken, maar aannemelijk is dat we minimaal 30 verschillende Rode Wouwen gezien hebben. Waarbij 10 exemplaren op een slaapplaats.

Terugkijkend naar de gemaakte foto’s en de aantallen Rode Wouwen en Notenkrakers op deze dagen mogen we wel spreken van een succesvolle tour.